म्युनिखमा ‘साहित्य सार’ कार्यक्रम सम्पन्न

प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्यका अवसर, चुनौती र नयाँ पुस्ताबारे गहन विमर्श

म्युनिख, जर्मनी — प्रवासमा नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (INLS), जर्मनी च्याप्टरको आयोजना तथा Nepali Roots को सहकार्यमा ‘साहित्य सार’ कार्यक्रम अगस्ट १ मा म्युनिखमा सम्पन्न भएको छ।

नेपाली साहित्यप्रेमी, स्रष्टा, पाठक तथा जर्मनीमा सक्रिय विभिन्न नेपाली संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रममा कविता तथा गजल वाचन, साहित्यिक हाजिरी जवाफ तथा प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्यको वर्तमान अवस्था, सम्भावना र भविष्यबारे गहन छलफल गरिएको थियो।

कार्यक्रमको सञ्चालन गौरव तिवारीले गर्नुभएको थियो। कार्यक्रममा विभिन्न स्रष्टाहरूले आफ्ना कविता तथा गजल प्रस्तुत गरेका थिए। साहित्यिक प्रस्तुतिसँगै सहभागीहरूबीच नेपाली भाषा, साहित्य र प्रवासमा यसको भूमिकाबारे अन्तरक्रियासमेत भएको थियो।

प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्य : अवसर, चुनौती र नयाँ पुस्ता

कार्यक्रमको प्रमुख आकर्षणका रूपमा ‘प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्य : अवसर, चुनौती र नयाँ पुस्ता’ विषयमा विशेष प्यानल छलफल आयोजना गरिएको थियो। छलफलको सहजीकरण सौरव कर्णले गर्नुभएको थियो।

प्यानल छलफलमा प्रवासमा नेपाली भाषाको प्रयोग तथा संरक्षण, साहित्य सिर्जनाका सम्भावना, नयाँ पुस्तामा नेपाली भाषाप्रतिको रुचि, पुस्तान्तरणका चुनौती तथा प्रविधिको बढ्दो प्रयोगसँगै नेपाली साहित्यलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउन सकिने उपायहरूबारे विचार आदानप्रदान गरिएको थियो।

विशेषगरी प्रवासमा हुर्कंदै गरेको नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषा र साहित्यसँग कसरी जोड्ने भन्ने विषयमा सहभागीहरूले आफ्ना अनुभव र धारणा प्रस्तुत गरेका थिए। बदलिँदो प्रविधि र सामाजिक परिवेशसँगै नेपाली साहित्यलाई नयाँ पुस्तामाझ आकर्षक र सहज ढंगले पुर्‍याउनुपर्ने आवश्यकतामा पनि जोड दिइएको थियो।

साहित्यिक हाजिरी जवाफले थप्यो उत्साह

कार्यक्रममा सुभाषचन्द्र सापकोटाले सञ्चालन गर्नुभएको साहित्यिक हाजिरी जवाफ कार्यक्रमले सहभागीहरूमा थप उत्साह र रोचकता थपेको थियो। नेपाली भाषा, साहित्य तथा साहित्यिक ज्ञानसँग सम्बन्धित प्रश्नोत्तरमार्फत सहभागीहरूले आफ्नो ज्ञान परीक्षण गर्ने अवसर पाएका थिए।

हाजिरी जवाफमा सहभागीहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। साहित्यलाई केवल वाचन र छलफलमा सीमित नराखी ज्ञान, मनोरञ्जन र अन्तरक्रियासँग जोड्ने प्रयासका रूपमा हाजिरी जवाफ कार्यक्रम विशेष आकर्षण बनेको थियो।

यसले कार्यक्रममा सहभागीहरूबीच प्रतिस्पर्धात्मक उत्साहसँगै साहित्यप्रतिको रुचि र ज्ञानलाई थप उजागर गरेको थियो। साहित्यिक विषयवस्तुलाई मनोरञ्जनात्मक शैलीमा प्रस्तुत गर्ने यो प्रयासले कार्यक्रमलाई थप जीवन्त बनाएको थियो।

कविता तथा गजल वाचन

कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएको कविता तथा गजल वाचनले साहित्यिक वातावरणलाई थप सिर्जनात्मक बनाएको थियो। विभिन्न स्रष्टाहरूले आफ्ना मौलिक रचना प्रस्तुत गर्दै प्रवासमा नेपाली साहित्य लेखनको विविधता र सम्भावनालाई उजागर गरेका थिए।

कविता तथा गजलका प्रस्तुतिहरूले प्रवासमा रहेका नेपाली स्रष्टाहरूको सिर्जनशीलता र नेपाली साहित्यप्रतिको निरन्तर लगावलाई प्रतिबिम्बित गरेको थियो।

साहित्यिक प्रस्तुतिपछि सहभागीहरूबीच रचना, भाषा तथा प्रवासमा साहित्यको भूमिकाबारे अनौपचारिक संवादसमेत भएको थियो। यसले म्युनिखमा नेपाली भाषा तथा साहित्यका क्षेत्रमा सक्रिय स्रष्टा र पाठकहरूबीच संवाद तथा सहकार्यको वातावरण निर्माण गर्न योगदान पुर्‍याएको थियो।

संस्थागत सहकार्यमा जोड

कार्यक्रमको अध्यक्षता शिमा ढुंगानाले गर्नुभएको थियो। उहाँले प्रवासमा नेपाली साहित्यिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिनुपर्ने तथा नेपाली भाषाको पुस्तान्तरणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकतामाथि जोड दिनुभएको थियो।

कार्यक्रममा जर्मनीमा सक्रिय विभिन्न नेपाली संघसंस्थाका प्रतिनिधि तथा अतिथिहरूको पनि उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो। विभिन्न संस्थाबाट प्रतिनिधित्व भएको उपस्थितिले कार्यक्रमलाई थप व्यापक र अर्थपूर्ण बनाएको थियो।

यस प्रकारको सहभागिताले प्रवासमा नेपाली भाषा, साहित्य तथा संस्कृतिको संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि संस्थागत सहकार्य तथा सामूहिक प्रयासको महत्वलाई समेत उजागर गरेको छ।

धन्यवाद ज्ञापनसहित कार्यक्रम सम्पन्न

कार्यक्रमको समापनका क्रममा Nepali Roots का अध्यक्ष कृतन गौतमले धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियो। उहाँले कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने आयोजक, सहआयोजक, अतिथि, साहित्यकार, स्रष्टा, सहभागी तथा शुभेच्छुकहरूप्रति आभार व्यक्त गर्नुभएको थियो।

‘साहित्य सार’ले प्रवासमा नेपाली साहित्यिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिनुका साथै साहित्यकार, पाठक र नेपाली समुदायबीच संवादको महत्वपूर्ण थलोका रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरेको छ।

विशेषगरी प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्यको भविष्य तथा नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषासँग जोड्ने विषयमा भएको प्यानल छलफल र सुभाषचन्द्र सापकोटाद्वारा सञ्चालन गरिएको साहित्यिक हाजिरी जवाफले कार्यक्रमलाई विचारप्रधानसँगै अन्तरक्रियात्मक र मनोरञ्जनात्मक बनाएको थियो।

प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्यको संरक्षण केवल भाषा प्रयोगमा सीमित नभई त्यससँग जोडिएको साहित्य, संस्कृति, इतिहास र पहिचानको संरक्षणसँग पनि सम्बन्धित छ। त्यसैले नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषा र साहित्यसँग जोड्ने निरन्तर प्रयास आवश्यक रहेको कार्यक्रममा व्यक्त विचारहरूले स्पष्ट पारेका छन्।

यस्ता साहित्यिक कार्यक्रमहरूले प्रवासमा नेपाली भाषा र साहित्यलाई जीवन्त राख्न, नयाँ पुस्तामाझ यसको महत्व स्थापित गर्न तथा नेपाली समुदायबीचको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप बलियो बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। ‘साहित्य सार’ जस्ता कार्यक्रमको निरन्तरताले प्रवासमा नेपाली साहित्यको सिर्जना, संवाद र पुस्तान्तरणका लागि थप सशक्त वातावरण निर्माण गर्ने विश्वास गर्न सकिन्छ।